Badspeelgoed met gaatje: Altijd gevaarlijk of soms oké?

Je staat onder de douche en pakt een van die vrolijke eendjes uit het bad. Opeens voel je een zachte weerstand. Je drukt en er komt water uit de snavel.

Dat is het gaatje. Dit simpele ontwerp is overal te vinden, van de bekende Nijntje badspeeltjes tot aan de goedkope eendjes van de Action.

Maar is dat gaatje nu een slimme functie of een verborgen gevaar?

Wat is dat gaatje precies?

Badspeelgoed met een gaatje is elke speelboot, eend of dinosaurier die water naar binnen kan zuigen.

Het gaatje zit vaak aan de onderkant of aan de zijkant. Als je het speelgoed in het water drukt, wordt de lucht eruit geperst en als je het loslaat, zuigt het water naar binnen. Het speeltje zinkt en je kind kan het weer leegdrukken om het te laten drijven.

Dit mechanisme zit vaak in zachte, rubberen speeltjes, zoals de klassieke badboot van Munchkin of de badfiguren van Plan Toys. De bedoeling is simpel: spelen met water en lucht.

Het geeft een leuk effect en kinderen leren over oorzaak en gevolg.

Je kunt er water mee spuiten en het speeltje voelt anders aan als het vol water zit. Dit is de 'leuke' kant. Maar er zit ook een andere kant aan. Water dat naar binnen kan, kan er ook moeilijk weer uitkomen. En dat water wordt een broedplaats voor viezigheid.

Waarom dit gaatje een risico is

Het grootste probleem is niet het water dat erin gaat, maar het schimmel die erin groeit. Als er water in het speeltje blijft staan, is dat een ideaal klimaat voor schimmels en bacteriën.

Je ziet het niet, maar je kind speelt er wel mee. Je drukt het speeltje leeg en er kan een straaltje smerig water uitkomen dat rechtstreeks in het gezicht of de mond van je kind belandt. Dat is niet wat je wilt.

Ouders die het speeltje opensnijden, schrikken zich een ongeluk. Ze vinden dan een slijmerige, zwarte substantie aan de binnenkant.

Dit is schimmel die zich heeft vastgezet. Vooral bij de goedkopere speeltjes van bekende discountwinkels is dit een bekend probleem. Zelfs bij duurdere merken kan het gebeuren als je het speeltje niet goed droogt. De fabrikant geeft vaak aan dat je het speeltje goed moet uitdrukken en laten drogen, maar hoe doe je dat in hemelsnaam?

Een ander risico is de hygiëne. Een kind kan een verkoudheid oplopen via het vieze water.

Of erger, maag- en darminfecties. Vooral als het speeltje langere tijd niet wordt schoongemaakt, stapelt de rotzooi zich op. Het is dus niet zomaar een 'onhygiënisch' dingetje; het kan echt een gezondheidsrisico vormen.

Wanneer is het wel oké? De uitzonderingen

Niet alle speeltjes met een gat zijn even erg. Sommige merken hebben een slimmer ontwerp, net zoals bij veilig geluidsspeelgoed het geval is.

Kijk bijvoorbeeld naar het merk Munchkin. Hun beroemde 'Bath Boat' heeft een gaatje, maar is vaak gemaakt van een harder materiaal en heeft een ontwerp dat makkelijker droogt. Toch is het opletten geblazen. De algemene regel is: als het water erin kan, kan het er ook weer uit.

En als het er niet volledig uit kan, is het risico op schimmel groot. Er zijn ook speeltjes die 'scheuren' hebben in plaats van een gat.

Dit zie je bij bepaalde eco-vriendelijke merken die van massief rubber zijn gemaakt.

Als je ze uitdrukt, loopt het water er makkelijk uit via de gleuven. Dit is vaak beter dan een gesloten holte met een klein gaatje. Het materiaal is ook biologisch afbreekbaar en bevat geen giftige stoffen die in het water kunnen lekken.

Een andere categorie zijn de speeltjes die volledig dicht zijn, zoals de houten badboot van Plan Toys. Deze drijven door de lucht in het hout en het dichte ontwerp.

Hier kan geen water in. Dit is dus 100% veilig en hygiënisch. Je betaalt wel meer, zo'n €15 tot €20, maar je bent wel van het schimmelprobleem af. De goedkope eendjes van de HEMA of Action (rond €2 tot €4) zitten vaak wel vol met dat gat.

De prijs-kwaliteit verhouding

De wereld van badspeelgoed is groter dan je denkt. Laten we een paar opties bekijken. Een andere optie is de 'badpuzzel'.

• Budget (€1 - €5): Denk aan de bekende eendjes van de Action, Xenos of Kruidvat. Deze zijn vaak gemaakt van zacht PVC en hebben een standaard gaatje. Ze zijn superleuk en goedkoop, maar de kans op schimmel is het grootst. Veel ouders kopen deze, gebruiken ze een paar weken en gooien ze dan weg. Dat is een optie, maar niet de meest duurzame.
• Middenklasse (€8 - €15): Hier vind je merken als Munchkin en Nijntje (Dijkstra). De Munchkin Bath Boat is een klassieker. Hij is oranje en blauw en vaak gemaakt van een iets harder, duurzamer rubber. De Nijntje badboot is van stevig rubber en een stuk duurder (rond de €12), maar gaat ook langer mee. Het risico op schimmel is er nog steeds, maar de kwaliteit is beter.
• Premium (€15 - €30+): Dit zijn de houten bootjes van Plan Toys of Grimm's. Ze zijn gemaakt van duurzaam hout en hebben geen gaatje. Ze zijn niet waterdicht, maar drogen snel en zijn makkelijk schoon te maken. Ook zijn er siliconen speeltjes van merken als Corolle of Skip Hop. Deze zijn vaak dicht of hebben een ontwerp waar water niet in blijft staan.

Dit zijn vaak schuimende stukjes die aan de tegels plakken. Deze hebben meestal geen gaatje waar water in blijft staan.

Ze zijn wel duurder (€10 - €20 voor een setje), maar gaan lang mee en zijn makkelijk schoon te houden.

Praktische tips: zo blijft het veilig

Wil je de gok wagen met speelgoed dat wél een gat heeft? Dan moet je streng zijn in de onderhoud. Net als bij het gevaar van kleine batterijtjes kun je het risico verkleinen, maar nooit helemaal wegnemen.

1. Was het meteen: Na het baden, spoel je het speelgoed direct af onder de kraan met warm water.
2. Druk het leeg: Druk het speeltje zo hard mogelijk uit totdat er geen water meer uitkomt. Doe dit een paar keer.
3. Laat het drogen: Zet het speeltje op een warme, droge plek. Zet het bijvoorbeeld op de verwarming of op een rekje boven de wasmachine. Zorg dat er lucht bij kan komen. Zet het dus niet direct in een dichte bak.
4. Maak het schoon: Eens per week kun je het speeltje weken in een bakje met een scheutje azijn of water met een druppel bleekwater. Daarna goed afspoelen. Dit doodt de schimmelsporen.
5. Check het regelmatig: Knijp erin. Ruik je een muffe geur? Zie je iets vreemds aan de binnenkant? Gooi het dan direct weg. Veiligheid gaat boven een €3 eendje.

Volg deze stappen om badspeelgoed schimmel te voorkomen. Een andere tip: koop niet alleen speelgoed met gaatjes. Mix het.

Geef je kind tijdens het badderen een houten bootje en een rubberen eend. Zo beperk je de blootstelling aan het vieze water en blijft het spelen leuk en veilig. Het gaatje is dus niet per se slecht, maar het vraagt wel wat extra werk van jou.