Speelgoed voor cultureel diverse kinderen: Representatie in spelen

Je kind verdient speelgoed waarin hij of zij zichzelf terugziet. Echt waar.

Het gaat niet alleen om een pop met een bepaalde huidskleur, maar om het hele verhaal erachter. Cultuur is zoveel meer dan dat.

Het zit in de kleding, de verhalen, de muziek en de manier waarop we spelen. Wanneer een kind een pop ziet die op hem lijkt, of een spel speelt dat zijn achtergrond viert, dan groeit zijn zelfvertrouwen. Het laat zien: “Hoor ik erbij. Ik mag er zijn.” Dit is niet zomaar een trend; het is een noodzaak voor kinderen in een wereld die steeds diverser wordt. We gaan het hebben over hoe je dat doet: speelgoed vinden dat echt raakt.

Waarom representatie in speelgoed zo hard nodig is

Stel je even voor dat je opgroeit en geen enkele pop of actiefiguur hebt die op jou lijkt. Je ziet overal alleen maar blanke gezichten.

Op een gegeven moment ga je je afvragen: “Waarom lijk ik niet op hen?” Dat doet iets met een kind. Het kan eenzaam voelen. Representatie in speelgoed is simpelweg het gevoel van ‘thuiskomen’ in een speelgoedwinkel.

Het is het tegenovergestelde van je buitengesloten voelen. Het is niet alleen voor het kind zelf belangrijk.

Het is ook goed voor andere kinderen. Wanneer een blank kind speelt met een pop die een andere achtergrond heeft, leert het al jong dat diversiteit normaal is. Het bouwt bruggen zonder dat het hoeft te praten. Je speelt samen, en opeens is het verschil in uiterlijk niet meer belangrijk.

Het gaat over wie de pop is, niet hoe die eruitziet. Bovendien stimuleer je de verbeelding.

Als speelgoed alleen maar één soort verhaal vertelt, beperk je de fantasie. Een kind met een Marokkaanse, Surinaamse of Chinese achtergrond wil misschien een verhaal spelen dat lijkt op dat van zijn grootmoeder. Dat kan niet als alle speelgoed dezelfde cultuur uitstraalt. Divers speelgoed opent deuren naar de hele wereld, gewoon via de speelkamer.

De kern van het aanbod: Wat zoek je eigenlijk?

Goed, je bent overtuigd. Maar waar begin je?

Het aanbod is groeiend, maar nog lang niet perfect. We kunnen het grofweg in drie categorieën verdelen. Allereerst heb je de poppen en figuren.

Dit is de meest zichtbare vorm. Denk aan poppen met verschillende huidskleuren, haarstructuren (van kroes tot steil) en etnische kenmerken.

Het gaat hier om de details: een neusvorm, de kleur van de ogen, de textuur van het haar. Daarnaast heb je speelgoed dat culturele verhalen vertelt. Dit is vaak nog interessanter.

Dit zijn geen poppen die 'alleen maar' een andere kleur hebben, maar speelgoed dat een specifieke cultuur viert. Denk aan een memory-spel met Afrikaanse patronen of een keukentje dat gerechten uit de Surinaamse keuken nabootst.

Dit soort speelgoed leert kinderen over tradities, eten en feestdagen op een speelse manier.

Tot slot is er het bouw- en constructiespeelgoed. Dit lijkt vaak 'blank', maar er zijn merken die hier bewust mee omgaan. Denk aan bouwstenen met figuren van diverse afkomst, of bouwsets die iconen uit verschillende culturen representeren. Het mooie hiervan is dat het universeel is, maar toch inclusief. Een kind bouwt een huis, maar welk huis dat is, kan overal ter wereld staan.

Concrete voorbeelden: Merken en producten die het verschil maken

Laten we het concreet maken met speelgoed dat je echt kunt kopen. We kijken naar merken die kwaliteit leveren en diversiteit serieus nemen.

Het gaat hier om producten die je in Nederland kunt vinden, vaak online of in gespecialiseerde winkels.

Als we het hebben over poppen, is er veel veranderd. Vroeger was het zoeken naar een naald in een hooiberg. Tegenwoordig heb je merken die diversiteit als standaard hebben. Kijk naar Miniland.

Deze poppen zijn gemaakt van zacht vinyl en zijn er in allerlei etniciteiten. Ze zijn ongeveer 38 cm groot en kosten tussen de €25 en €35.

Ze voelen zwaar en stevig aan, perfect voor kleine handen. Ze hebben geen specifiek geslacht, wat het ook genderneutraal maakt. Je kunt hun haar kammen en kleding wisselen. Een andere topper is Our Generation.

Dit zijn Amerikaanse poppen (ongeveer 46 cm) met een enorme diversiteit. Ze hebben speciale lijnen die culturen vieren.

Zo is er de ‘Bella’ pop met krullend haar of de ‘Ava’ pop met een bril. De kleding is vaak leuk en modieus. Prijzen liggen rond de €40 tot €50 voor een basispop.

Ze zijn iets duurder, maar de kwaliteit van het haar en de kleding is echt top. Ze laten zien dat een pop met een hoofddoek net zo avontuurlijk kan zijn als een pop zonder.

Voor de allerkleinsten (0-2 jaar) is Corolle een aanrader. Dit Franse merk heeft poppen met een zachte, stoffen body en een vinyl gezichtje. Hun ‘Mon Poupée’ lijn heeft poppen in verschillende tinten, van licht tot donkerbruin.

De ogen zijn geschilderd en zien er lief uit. Ze kosten ongeveer €30 tot €40.

Ze ruiken trouwens naar vanille, wat baby’s heel prettig vinden. Een veilige en zachte kennismaking met diversiteit.

Naast poppen is er het speelgoed dat cultuur uitdraagt. Denk aan het merk eeBoo. Dit maken prachtige puzzels en spellen.

Ze hebben bijvoorbeeld een memory-spel met ‘Girls Around the World’ of een puzzel met ‘Global Kitchen’. De illustraties zijn vrolijk en stylized, niet clichématig.

Een puzzel van 100 stukjes kost ongeveer €15 tot €20. Ze gebruiken felle kleuren en laten zien dat meisjes overal ter wereld gewoon meisjes zijn: spelen, eten, lachen. Een specifiek product dat ik vaak zie zijn de Kaloo poppen. Dit zijn lieve, pluche poppetjes.

Ze hebben een lijn genaamd ‘My First Doll’ waarbij de poppen verschillende huidskleuren en haarkleuren hebben.

Ze zijn klein (ongeveer 25 cm), zacht en veilig voor baby’s. Prijzen liggen rond de €25. Ze passen perfect in de wieg of kinderwagen.

Het is subtiel, maar het effect is groot. Laat ik ook het bouwspeelgoed niet vergeten. LEGO heeft hier stappen in gezet.

Hun ‘Minifigures’ hebben nu veel meer diversiteit. Je kunt losse figuren kopen met verschillende huidskleuren, hoofdbedekkingen (zoals tulbanden of hoofddoeken) en culturele kleding. Een los figuurtje kost ongeveer €4 tot €5.

Het is een simpele manier om je collectie diverser te maken. Er zijn ook sets gebaseerd op films die culturen vieren, zoals ‘Coco’ of ‘Encanto’.

De werking: Hoe speelt een kind hiermee?

Hoe werkt dit speelgoed nu in de praktijk? Het draait allemaal om de verhalen die een kind verzint.

Als je een pop hebt die op het kind lijkt, begint de fantasie direct. Het kind zal de pop zijn eigen naam geven, hem of haar eten geven dat het kind zelf kent, en situaties naspelen die thuis gebeuren. Dit heet ‘identity play’.

Het helpt kinderen om hun eigen plek in de wereld te ontdekken.

Neem een pop met krullend haar. Een kind met krullend haar zal merken dat het haar van de pop ook krult. Het kan kammen, borstelen en verzorgen op een manier die realistisch is.

Het voelt niet alsof het een pop is die ‘niet klopt’. Dit geeft een gevoel van erkenning.

Hetzelfde geldt voor een pop met een bril. Een kind dat een bril draagt, ziet dat een pop ook een bril kan hebben en er leuk mee kan spelen.

Bij spellen en puzzels werkt het anders, maar net zo effectief. Een puzzel met afbeeldingen van kinderen uit verschillende landen zorgt voor gesprekken. “Kijk, die draagt een kimono!” of “Die eet met stokjes.” Het kind leert dat de wereld groot is en dat het normaal is dat mensen er anders uitzien en andere dingen doen. Het maakt nieuwsgierig in plaats van angstig voor het onbekende. En bij bouwspeelgoed? Als een kind een minifiguur pakt met een tulband en die bouwt een moskee (of een huis), dan is dat gewoon normaal.

Het is geen ‘speciaal’ speelgoed; het is gewoon speelgoed. De diversiteit zit in de details, maar de functionaliteit is hetzelfde: bouwen, verzinnen, spelen. Dat is het ultieme doel: integratie in het speelgoed zelf, zonder dat het een aparte categorie is.

Prijsklassen en varianten: Voor elke portemonnee

Goed speelgoed hoeft niet duur te zijn, maar kwaliteit kost nu eenmaal geld.

Laten we de opties op een rijtje zetten voor verschillende budgetten. We onderscheiden drie niveaus: budget, midden en premium. Budget (€5 - €20): Hier vind je vooral kleinere items en accessoires. Denk aan de LEGO Minifigures (€4-€5 per stuk).

Of kijk naar merken als Playmobil. Playmobil heeft diverse figuren in hun assortiment, zoals figuren uit de ‘1-2-3’ lijn voor peuters of figuren uit de ‘City’ lijn.

Een los figuurtje kost ongeveer €3 tot €5. Je kunt een set kopen van een familie met diverse achtergronden.

Ook boeken zijn hier te vinden. Een prentenboek over diversiteit kost vaak €10 tot €15. Dit is een lage instapdrempel. Midden (€20 - €50): Dit is de categorie voor de meeste poppen en sets. Een pop van Miniland (€25-€35) of Kaloo (€25) valt hieronder.

Ook eeBoo puzzels en spellen zitten hier (€15-€20). Voor dit geld krijg je kwalitatief speelgoed voor de meivakantie dat jaren meegaat.

De kwaliteit is stevig, veilig en vaak educatief, ook als je zoekt naar passend speelgoed voor een ziek kind. Een goed voorbeeld is een Hape poppenhuis. Hape is een duurzaam merk.

Hun poppenhuizen zijn van hout en kosten rond de €40-€50. Je kunt er accessoires bij kopen die diversiteit toevoegen, zoals poppen van verschillende afkomst.

Premium (€50+): Dit zijn de grotere sets of exclusievere merken. Denk aan de grotere Our Generation poppen met complete outfits en accessoires (€40-€60 per pop, sets vaak €80+). Of grote, houten poppenhuizen van merken als Le Toy Van.

Deze huizen zijn prachtig, vaak al ingericht met meubeltjes en ideaal als speelgoed voor de lange zomervakantie.

Een populair model is het ‘Daisy’ huis, wat ongeveer €100 kost. Je kunt hier specifieke poppen bij kopen die diverse culturen representeren. Dit is een investering, maar het wordt een pronkstuk in de kamer.

Let op: Soms is een duurdere pop niet per se beter. Een pop van €30 van Miniland kan net zo leuk zijn als een pop van €60.

Het gaat erom wat het kind aanspreekt. Kijk vooral naar het materiaal.

Vinyl is duurzaam maar hard, stof is zacht maar kwetsbaarder. Hout is tijdloos maar zwaarder.

Praktische tips: Zo kies je het juiste speelgoed

Het uitzoeken van speelgoed kan overweldigend zijn. Zoveel keuze! Maar met een paar simpele stappen kom je een heel eind.

Hier zijn concrete tips om je op weg te helpen. 1. Kijk naar het gezicht en het haar. Voor poppen is dit het belangrijkst. Vraag je af: heeft mijn kind krullend, steil, kroes of golvend haar?

Probeer een pop te vinden waar het haar lijkt op dat van je kind.

Dit maakt verzorgen (kammen, vlechten) veel leuker. Ook de oogvorm kan helpen. Sommige poppen hebben ‘amandelvormige’ ogen, andere meer ronde. 2.

Denk na over de kleding. Sommige poppen hebben kleding die je makkelijk kunt wisselen (klittenband). Andere hebben kleding die vastzit.

Als je kind van verkleden houdt, zoek dan poppen met uitneembare kleding. Kijk ook naar de stijl. Is het heel Amerikaans of juist neutraal?

Er zijn poppen met jurkjes, maar ook met spijkerbroeken en t-shirts. 3.

Check de veiligheid. Speelgoed voor jonge kinderen (0-3 jaar) moet voldoen aan de EN71 norm. Dit staat vaak op de verpakking. Kleine onderdelen zijn gevaarlijk.

Bij poppen: zitten de ogen en knopen goed vast? Bij houten speelgoed: zijn de randen glad? 4.

Mix het speelgoed. Je hoeft niet alles in één keer te kopen. Koop één of twee diverse poppen en vul aan met bestaand speelgoed.

Een poppenhuis van blank hout is prima, zolang je er diverse poppen in zet. Zo leer je je kind dat diversiteit normaal is binnen de bestaande wereld. 5.

Vraag het je kind. Soms denken we te veel na. Laat je kind meekijken.

Welke pop trekt hem of haar aan? Soms kiezen kinderen voor een pop die totaal anders is dan zijzelf, en dat is ook prima. Het gaat om de connectie die ze voelen, niet perse om uiterlijke gelijkenis. Speelplezier staat altijd voorop.

Met deze gids hoop ik je een stuk op weg te helpen. Het is een zoektocht, maar een hele mooie. Want elk kind verdient een vriendje waarin hij of zij zichzelf herkent. Veel speelplezier gewenst!